„TO OSTATNIA NIEDZIELA” – JEDEN UTWÓR, DWIE HISTORIE

Mieczysław FoggKażdy z nas z pewnością nie raz słyszał utwór pt. „To ostatnia niedziela”. W jego długiej, bo ponad siedemdziesięcioletniej historii, utwór nie raz zmieniał tytuł, tekst, wykonawcę. Ważne jest jednak to, że przez tyle lat – wciąż pozostaje wyjątkową polską kompozycją, którą łączy historia tocząca się paralelnie: w Polsce, i w Rosji.


Bardzo często w historii muzyki zdarzały się przypadki, że utwory napisane w jednym kraju, otrzymywały nową „jakość”, dzięki nowemu tekstowi, innemu wykonawcy, innej aranżacji. Jednym z takich utworów jest właśnie „To ostatnia niedziela”, skomponowana w 1936 roku przez Jerzego Petersburskiego, do słów Zenona Friedwalda. To wyjątkowe tango w wykonaniu Mieczysława Fogga, zyskało ogromną popularność.

Fogg wyśpiewał liryczną opowieść, w której to mężczyzna prosi dziewczynę o ostatnie spotkanie, gdyż ona odchodzi do innego. Mówi się, że jest to „utwór samobójców”.

W przedwojennych latach w Warszawie królował kabaret, operetki, salony muzyczne i sale koncertowe, które zawsze były wypełnione po brzegi. Jerzy Petersburski był jednym z najpopularniejszych wówczas kompozytorów, tworzącym tzw. „muzykę lekką”. Spośród wielu jego utworów, tango, o którym mowa, zyskało największą sławę.

Utwór został po raz pierwszy nagrany w 1936 roku w Polsce i wydany w ogromnym nakładzie (potem powtórzonym), przez firmę „Syrena-Elektro”. „To ostatnia niedziela” szybko przedostała się poza granice naszego kraju, i w 1937 roku dotarła do Związku Socjalistycznych Republik Rad (Związku Radzieckiego).

cfW Moskwie zaproponowano nagranie tanga wiodącej wówczas orkiestrze pod dyrekcją Aleksandra Cfasmana. Tekst rosyjski napisał poeta Iosif Alwiek. W jego tekście dochodziło do rozstania zakochanych, co miało miejsce na brzegu ciepłego morza kurortowego, czyli w miejscu romantycznym (liryka), które dla zdecydowanej większości obywateli rosyjskich było miejscem, o którym mogli jedynie marzyć. A tekst poety „Utomlennoe sonce nezhno s morem proschalos” trafiał w samo serce.

Aleksandr Cfasman nieco przyspieszył tempo oraz nadał rytmowi bardziej wyrazisty charakter, dzięki czemu twór był bardziej namiętny.

W orkiestrze Cfasmana śpiewał wówczas tenor – Pavel Mihajlov. Nagranie nosiło tytuł „Rasstavanije”, a jego sukces był podobny do tego, jaki miał miejsce w Polsce. Trzy rosyjskie fabryki tłoczące płyty winylowe, długo nie mogły zaspokoić zapotrzebowania rynku. A kiedy w końcu im się to udało – „Utomlennoe sonce” brzmiało w każdym domu wyposażonym w patefon.

PL

Niestety to wówczas zapomniano o podaniu autora muzyki, przez co przez wiele lat kompozycję uznawano za „niczyją”.

Oczywiście do pieśni przymierzało się potem wielu innych artystów. W Polsce był to np. Piotr Fronczewski, w Rosji Klaudia Szulżenko.

Piotr Fronczewski

To ostatnia niedziela” nie raz posłużyła także jako tło filmowe. Jednym z najważniejszych tego dowodem jest słynny rosyjski film pod tym samym tytułem w reżyserii Nikity Michałkowa. Ciekawostką jest fakt, że akcja filmu toczy się w 1936 roku, a sam utwór w Rosji został po raz pierwszy nagrany w 1937.

Zapraszam do wysłuchania różnych wersji w języku polskim:

CAŁA GÓRA BARWINKÓW:

STUDIO BUFFO:

LA MAR EN FORTUNA – Festiwal Kultury Żydowskiej

MAREK DYJAK

MARYSIA SADOWSKA

A OSOBOM ROSYJSKOJĘZYCZNYM POLECAM OBEJRZENIE TEGO KRÓTKIEGO FILMU O JERZYM PETERSBURSKIM.:

**************

Zapraszam także do wysłuchania odświeżonej wersji tego utworu (dwie wersje językowe), które promują „Koncert współczesnych utworów rosyjskich”.

KONCERT ROSYJSKI

 

**************

Reklamy

16 Komentarzy

  1. Witam, słyszałem ten kawałek w wersji anglojęzycznej na płycie smooth jazz cafe 9, tytuł i wykonawca utworu – Sophie Solomon – Burnt by the Sun. Piękne wykonanie, a skrzypce w audiofilskiej wręcz estymie! Polecam!

  2. Żeby było ciekawiej dziś obejrzałem „Rasputina” z 2006 z Depardieu w tyt roli, który właśnie to tango tańczył w okresie I wojny ???

    • Sorki Korekta z 2011 a nie z 2006

  3. No właśnie, transkrypcja rosyjskiego via angielski poraża, masakra…

  4. Dyjak górą! Superowskie wykonanie, mniam…

  5. brakuje wersji CeZika – http://www.youtube.com/watch?v=ChvLzcUGkeY

  6. „Utomlennoe sonce nezhno s morem proschalos” … to jakiś koszmar. skoro język rosyjski jest bardzo podobny do polskiego, po co podawać transkrypcję fonetyczną za pośrednictwem angielskiego, który do tych dwóch języków jest zupełnie niepodobny i powoduje wykręcanie języka?

    w PRL stosowano transkrypcję bezpośrednią, po co teraz silić się na jakiś snobizm? nie znam tego rosyjskiego tytułu, ale nie prościej napisać „utomlonnoje sonce, nieżno s moriem praszczałos'” ?

  7. I coś z nowszych aranżacji, osobiście moje pierwsze po oryginale =]

  8. stek bzdur. pierwowzorem tej piosenki jest wegierski utwor gloomy sunday.

    • Czekamy na rozwinięcie tematu.

      • Czy stek bzdur, to nie. Niemniej jednak istnieje zbieżność melodyczna i tekstowa z utworem Renzo Seressa „Somoru Vasarnap”

  9. Właśnie wysłuchałem w francuskiej TV na zakończenie jakiegoś filmu ,piękne , instrumentalne na skrzypce,akordeon i gitarę wykonanie tego utworu.Coś pięknego..

  10. […] Na koniec odsyłam także do wpisu na blogu o muzyce rosyjskiej, gdzie można poczytać trochę więcej o rosyjskiej wersji tego utworu. […]

  11. Słuszna uwaga, dziękuję . Poprawione.
    http://pl.wikipedia.org/wiki/To_ostatnia_niedziela

  12. prawidłowy tytuł: To Ostatnia Niedziela,


Comments RSS TrackBack Identifier URI

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

  • PARTNERZY:

  • Gazeta rosyjska
  • Listopad 2009
    Pon W Śr C Pt S N
    « Paźdź   Gru »
     1
    2345678
    9101112131415
    16171819202122
    23242526272829
    30