JAK POWSTAWAŁY NAJPOPULARNIEJSZE RADZIECKIE PIEŚNI WOJENNE? – CZ. 1

9 maja w Rosji obchodzony jest Dzień Zwycięstwa Związku Radzieckiego nad faszystowskimi Niemcami. Tego dnia wszyscy składają życzenia weteranom Wielkiej Wojny Ojczyźnianej i jej bohaterom, a cała Rosja śpiewa ulubione pieśni z lat wojennych i powojennych, które na tle większości współczesnych kompozycji wyróżniają się nieprzeciętną melodią i niosącymi za sobą głęboki sens słowami. Każdy taki utwór to prawdziwe arcydzieło, posiadające własne życie i historię.

Poznajcie historie powstania kilku z najważniejszych, flagowych utworów wojennych.

 

Вставай, страна огромная, вставай на смертный бой…

Pierwszym utworem, który powstał w trakcie Wojny Ojczyźnianej była „Svyaschennaya vojna” („Священная война”). Ta patriotyczna kompozycja stała się prawdziwym hymnem dla narodu Sowietów. Już 24 czerwca 1941 roku w gazetach „Krasnaya Zvezda” i „Izvestia” opublikowano wiersz Vasilija Lebedeva-Kumacha pod tym właśnie tytułem. Przed pierwszą rocznicą napadu Niemiec na ZSRR poeta przejrzał wszystkie filmy dokumentujące bombardowanie miast europejskich, i poruszony tym, co zobaczył, napisał wiersz. Kiedy kompozytor Aleksandr Vasilevich Aleksandrov przeczytał go w gazecie, postanowił napisać do niego muzykę i już piątego dnia wojny, udający się na front żołnierze, na placu dworca białoruskiego, usłyszeli premierę utworu w wykonaniu zespołu pieśni i tańca Armii Czerwonej im. A.V. Aleksandrowa. W ciągu kilku dni, zagrzewający do walki utwór rozprzestrzenił się na całym terytorium ZSRR.


До тебя мне дойти не легко, а до смерти – четыре шага…

Jedna z najbardziej lirycznych pieśni tego czasu, „V zemlyanke” („В землянке”), powstała zupełnie przypadkowo. Za tekst utworu posłużył wiersz poety i dziennikarza Alekseja Surkova, napisany w listopadzie 1941 roku. Napisał go w liście do swojej żony Sofii Antonovny. W lutym 1942 roku liryczne wersy Surkova tak mocno zachwyciły kompozytora Konstantina Listova, że ten zdecydował się napisać do nich muzykę. On także był pierwszym wykonawcą tego utworu. 25 marca 1942 roku tekst utworu została opublikowana w Komsomolskiej Prawdzie. Od tamtej pory śpiewali go wszyscy żołnierze, a także ci, którzy na nich czekali.


 

Письма твои получая, слышу я голос родной…

 

Niezwykła jest także historia innej wojennej pieśni „Sinij platochek” („Синий платочек”). W 1940 roku w moskiewskim Ermitażu wystąpiła polska orkiestra „Goluboj dzhaz” pod batutą Heinricha Golda. Kompozytor Jerzy Petersburski wykonał wówczas swój nowy utwór. Po koncercie podszedł do niego poeta i dramaturg Jakov Galickij, który wyraził swoje uznanie dla twórczości zespołu i zaproponował napisanie słów do tej właśnie nowej, premierowej melodii. Polskiemu kompozytorowi spodobał się ten pomysł i wkrótce powstał wiersz pod tytułem „Sinij platochek”. Utwór jako pierwszy wykonywał solista „Golubogo dzhaza” Stanislav Landau, po czym już na stałe wpisał się w repertuar orkiestry. Co ciekawe, w Polsce istniał już tekst do tej kompozycji. „Sinij platochek” śpiewali Izabela Juriewa i Vadim Kozin, ale do czasu wybuchu wojny, nie cieszył się dużą popularnością. Wybuchła wojna i w tekście pojawił o się kilka zmian.

Kiedy w 1942 roku utwór wykonała Klaudia Szulżenko, zyskał on swoją aktualną koncepcję. Stało się tak dzięki temu, że Klaudia Ivanovna zwróciła się do jednego ze współpracowników gazety „V reshajuschij boj!” Michaiła Maksimowa z prośbą, by zmienił słowa utworu na bardziej patriotyczne. W rezultacie utwór stał się mocno liryczny, co nie podobało się ówczesnej władzy. Pomimo tego, że Szulżenko przestała go śpiewać, miliony obywateli wciąż się nim zachwycało, po dziś dzień wciąż jest uznawany za jeden z najlepszych utworów wojennych.


Раскудрявый клен зеленый, лист резной, здесь у клена мы расстанемся с тобой…

W 1940 roku powstała suita o mołdawskich partyzantach, skomponowana przez Anatolija Noikova. Znalazło się w niej siedem utworów, między innymi „Smuglyanka” („Смуглянка”), stylizowana na mołdawską pieśń ludową. Na początku Wielkiej Wojny Ojczyźnianej Nowikow zgubił nuty całego cyklu i musiał je odtworzyć z pamięci. Wkrótce potem utwór zaprezentowano w radio, ale „niepoważna” piosenka nie zrobiła wrażenia na szefach rozgłośni. Dopiero pod koniec 1944 roku utwór o mołdawskiej dziewczynie-partyzantce został dostrzeżony przez Chór Aleksandrowa . W ten sposób, wesoły i liryczny utwór o partyzantach wojny obywatelskiej stał się popularny w całym kraju i na froncie.


Część II – 12.04.2010


Na postawie «Культура, искусство, история»
http://www.shkolazhizni.ru/archive/0/n-15283/
Екатерина Елизарова

Advertisements

4 komentarze

  1. Dlaczego w artykule zastosowano angielską transliterację słów rosyjskich? Przecież w języku polskim zgodnie z długoletnią tradycją doskonale transkrybuje się tekst rosyjski. Zapis jest przy tym bliższy fonetycznie oryginałowi i dostępniejszy osobom polskojęzycznym.

  2. Cytat: „….. się prawdziwym hymnem dla narodu Sowietów.”
    Narodu Sowietów nie było – jeśli już to narodów Związku Sowieckiego.
    Pozdrawiam

    • A skad wiesz czy nie bylo…???

  3. […] JAK POWSTAWAŁY NAJPOPULARNIEJSZE RADZIECKIE PIEŚNI WOJENNE? – CZ. 1 […]


Comments RSS TrackBack Identifier URI

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s